Op de Tilburgse schoolpleinen liepen eind september nog volop kinderen op sandalen. De nazomer gaf daar ook alle reden toe. Nu de temperatuur zakt en de dichte schoenen weer uit de kast komen, ontdekken veel ouders hetzelfde. Het paar dat in april nog prima zat, knelt.

Een zomer zonder signaal

Kindervoeten groeien gewoon door in de zomer, alleen merk je het niet. In een sandaal of slipper steken de tenen iets verder over de rand en niemand ligt daar wakker van. Een kind klaagt pas als iets pijn doet, en een open schoen doet zelden pijn. Zo komt er in een paar maanden ongemerkt een halve tot hele maat bij.

Dat is geen overdrijving. De Nederlandse Vereniging van Podotherapeuten schrijft dat voeten na de eerste twee tot drie levensjaren nog gemiddeld één tot twee maten per jaar groeien. Wie in het voorjaar voor het laatst heeft gemeten, loopt in oktober dus al snel een maat achter.

Meten met een vel papier en een liniaal

Thuis lukt het meten prima. Je hebt een vel papier nodig, een pen en een liniaal of meetlat. Leg het papier tegen een muur en laat je kind erop staan, met de hiel tegen de muur. Zet een streepje bij de langste teen. Dat is niet altijd de grote teen. Doe daarna hetzelfde met de andere voet, want links en rechts zijn bijna nooit precies even lang.

Meet de afstand van de muur tot het streepje en ga uit van de langste voet. Durlinger beschrijft in zijn meetuitleg dat je zowel bij de teen als bij de hiel een halve centimeter extra rekent, zodat de schoen ongeveer een centimeter langer wordt dan de voet. Dat sluit aan bij het advies van de podotherapeuten om 1 tot 1,5 centimeter groeiruimte aan te houden. Meet bij voorkeur aan het eind van de middag, als voeten op hun grootst zijn, en laat je kind de dikkere sokken dragen die het ook in de winter aantrekt.

In de winkel toets je dat nog eens met de bekende duimtest. Laat je kind rechtop staan en voel met je duim op de neus van de schoen waar de grote teen zit. Zit er ongeveer een duimbreedte tussen, bij een kleine kindervoet iets minder, dan is de lengte goed.

Een maat groter is geen slimme zet

Het is een begrijpelijke reflex. Kinderen groeien hard, dus koop je er een maat bij en doen ze er langer mee. Podotherapeuten raden dat toch af. Een schoen die niet goed om de voet sluit, laat de voet schuiven en de hiel loskomen, en dan verloopt de afwikkeling minder soepel.

Een te grote schoen is geen investering in volgend jaar, het is een probleem voor deze winter. Vaker meten werkt beter. Een paar keer per jaar is voor schoolkinderen een goede gewoonte, met oktober als vast moment voordat de winterschoenen aan de beurt zijn.

Waar een winterschoen voor het schoolplein aan moet voldoen

Op een schoolplein wordt gevoetbald, getikt en op de knieën geremd, en door de plassen gelopen die na een herfstbui blijven liggen.

Begin bij de sluiting. Klittenband is handig voor jongere kinderen, omdat ze hun schoenen na de gymles dan zelf aan en uit krijgen. Oudere kinderen kunnen prima met veters, zolang die de schoen stevig over de wreef vastzetten. Een goede sluiting houdt de hiel op zijn plek, en juist daardoor beweegt de schoen mee met de voet.

Kijk daarna naar de zool. Die hoort te buigen ter hoogte van de bal van de voet, niet halverwege de schoen. Een profiel met wat diepte geeft grip op natte tegels. Een stevige hielkap is minstens zo belangrijk, want die vangt bij het rennen veel op. Wie zoekt naar schoenen voor jongens die een heel seizoen meegaan, let dus vooral op die combinatie van een vaste hiel en een zool met grip.

Waterafstotend leer of behandelde stof scheelt natte sokken na de pauze. Een volledig waterdichte schoen is niet voor elk kind nodig, maar voor kinderen die lopend of op de fiets naar school gaan is het wel zo prettig. Veel ouders kiezen voor meisjes in de winter een hogere schacht. Er zijn warme laarzen voor meisjes die ook op het schoolplein mee kunnen, met een platte zool en een rits of klittenband die tijdens het spelen niet openschiet.

Een passende schoen houdt kinderen in beweging

Kinderen die lekker in hun schoenen staan, spelen langer buiten. Eerder bleek al dat een flink deel van de kinderen en jongeren te weinig beweegt. Een schoen die knelt of slobbert, maakt de drempel om te gaan rennen alleen maar hoger.

Twijfel je na het meten, neem het papier met de streepjes dan mee. In de winkel van Durlinger aan de Heyhoefpromenade in Tilburg kun je de nieuwe winterschoen dan passen met de gemeten lengte ernaast, zodat je ziet of er genoeg ruimte voor de tenen overblijft. Even samen kijken scheelt een winter vol zeurende voeten.