Bijna elk sportpark in Tilburg en omgeving heeft tegenwoordig een AED. Toch zegt dat weinig als het apparaat achter een dichte deur hangt of de elektroden al jaren over datum zijn. Dit zijn vijf valkuilen die bij verenigingen vaak voorkomen, en zo voorkom je ze.

De kast zit op slot en de sleutel ligt in de bestuurskamer

Bij een hartstilstand telt elke minuut. Een AED die achter een afgesloten deur hangt, kost precies de tijd die je niet hebt. Het gebeurt toch vaak: het apparaat hangt binnen in de kantine, en die gaat na de laatste wedstrijd op slot. Bij een avondtraining op het bijveld, of als iemand op zondagochtend op het naastgelegen wandelpad onwel wordt, kan dan niemand erbij.

De oplossing is een buitenkast die je zonder sleutel kunt openen, of een kast met een pincode. Die code krijg je van de meldkamer of via het oproepsysteem. Kies je voor buiten, neem dan een verwarmde kast. Batterijen en elektroden kunnen slecht tegen vorst, en in een Brabantse winter kan het op een open sportpark flink koud worden.

Het apparaat hangt in het clubhuis, het veld ligt aan de overkant

Een sportpark is groter dan het lijkt. Op complexen met meerdere velden, of een sporthal en kunstgrasvelden naast elkaar, ben je zomaar een paar minuten onderweg naar het clubhuis en weer terug. Dat zijn minuten waarin niemand reanimeert, of waarin één persoon het alleen moet doen.

Loop daarom eens met een stopwatch van het verste veld naar de AED en terug. Valt dat tegen? Dan heb je een paar mogelijkheden:

  • Hang de AED centraal tussen de velden in plaats van bij de ingang van de kantine.

  • Overweeg een tweede apparaat, vooral als je een groot complex deelt met andere clubs.

  • Spreek met buurverenigingen op hetzelfde park af wie waar een AED ophangt, zodat de apparaten niet allemaal aan dezelfde kant hangen.

Speel je met jeugdteams, kijk dan ook of het apparaat geschikt is voor kinderen. Sommige AED's hebben een kinderstand, bij andere heb je aparte kinderelektroden nodig.

Niemand kijkt naar de datum op de elektroden

Een AED is geen brandblusser die je ophangt en twintig jaar vergeet. De elektroden en de batterij hebben een houdbaarheidsdatum, meestal een paar jaar. Wie de datum mist, heeft op het cruciale moment misschien een apparaat dat niet of slecht werkt. De meeste AED's doen zelf een controle en laten met een lampje of piepje weten dat er iets mis is. Dat helpt alleen als iemand dat signaal ook opmerkt.

Wijs daarom één vaste persoon aan die de AED elke maand even bekijkt: brandt het statuslampje groen, zit alles in de kast, en wanneer verlopen elektroden en batterij? Zet die data in de clubagenda, niet alleen in iemands hoofd. Wil je dat liever niet zelf bijhouden, dan zijn er leveranciers die de houdbaarheid bewaken en onderdelen automatisch vervangen. Op een pagina over een AED voor sportvereniging lees je welke apparaten en kasten passen bij een sportpark, en hoe zo'n onderhoudsregeling werkt.

Ook na gebruik moet er iets gebeuren. Gebruikte elektroden gaan niet terug in de kast. Zorg dat er snel nieuwe komen, zodat de AED weer inzetbaar is.

Alleen de bestuursleden weten waar hij hangt

Vraag eens rond bij de trainers, scheidsrechters en ouders langs de lijn waar de AED van je club hangt. De kans is groot dat een deel het niet weet. Juist die mensen staan bij een incident het dichtst bij.

Een paar eenvoudige stappen maken veel uit:

  • Hang duidelijke AED-bordjes op bij de velden, in de kleedkamers en bij de ingang, met een pijl naar de kast.

  • Noem de plek kort in de nieuwsbrief, de clubapp of bij de start van het seizoen.

  • Neem het mee in de instructie voor nieuwe trainers en vrijwilligers.

  • Organiseer eens per jaar een reanimatiecursus voor trainers en kaderleden, eventueel samen met andere clubs uit de wijk.

Je hoeft geen arts te zijn om een AED te gebruiken. Het apparaat geeft gesproken instructies en geeft alleen een schok als dat nodig is. Toch helpt het enorm als iemand de handelingen al eens heeft geoefend. Daardoor aarzel je minder.

De AED staat niet aangemeld bij het oproepsysteem

Veel clubs hangen een AED op en denken dat het daarmee klaar is. Maar als het apparaat niet is aangemeld bij HartslagNu, weet het netwerk van burgerhulpverleners niet dat hij er hangt. Bij een melding in de buurt van je sportpark wordt hij dan niet meegenomen, terwijl hij misschien het dichtstbij is.

Meld de AED daarom aan en houd de gegevens actueel: het adres, de precieze plek op het park en de beschikbaarheid. Hangt het apparaat binnen en is hij alleen tijdens openingstijden bereikbaar? Geef dat dan eerlijk door. Zo komt er bij een melding geen hulpverlener voor een dichte deur te staan. Met een buitenkast die dag en nacht bereikbaar is, help je niet alleen je eigen leden, maar ook de buurt rond het sportpark.

Een rondje over je eigen sportpark

Je hoeft niet alles tegelijk aan te pakken. Begin met een korte check: loop met een of twee bestuursleden over het park, kijk waar de AED hangt, hoe snel je erbij bent en wanneer de elektroden verlopen. Vraag daarna een paar trainers of ze weten waar het apparaat is. Wat je tegenkomt, laat vanzelf zien welke van deze vijf valkuilen bij jouw club speelt. Met een paar praktische aanpassingen is die AED langs het veld er straks ook echt wanneer het erop aankomt.